Collagen เป็นโปรตีนที่พบมากที่สุดในร่างกายมนุษย์ คิดเป็น 30% ของโปรตีนทั้งหมด ทำหน้าที่เป็น "โครงสร้าง" ของผิวหนัง กระดูก กล้ามเนื้อ เส้นเอ็น และกระดูกอ่อน เมื่ออายุมากขึ้น ร่างกายผลิต Collagen ได้น้อยลงตั้งแต่อายุ 25 ปี และลดลงประมาณ 1-2% ต่อปี ทำให้ผิวหย่อนคล้อย ริ้วรอย และข้อเข่าเสื่อม
Collagen แต่ละประเภท ต่างกันอย่างไร?
| ประเภท | พบที่ไหน | ประโยชน์หลัก |
|---|---|---|
| Type I (มากที่สุด 90%) | ผิวหนัง, กระดูก, เอ็น | ผิวเนียน, แข็งแรง, ลดริ้วรอย |
| Type II | กระดูกอ่อน | สุขภาพข้อ, ลดปวดข้อ |
| Type III | กล้ามเนื้อ, อวัยวะ, หลอดเลือด | ความยืดหยุ่นของผิวและอวัยวะ |
สำหรับเป้าหมายด้านผิวหนังและชะลอวัย ควรเลือก Type I และ Type III ซึ่งมักได้จาก Marine Collagen (จากปลา) หรือ Bovine Collagen (จากวัว)
Collagen Peptide คืออะไร และต่างจาก Collagen ธรรมดาอย่างไร?
Collagen ธรรมดาในอาหาร (เช่น แคปซูล Gelatin หรืออาหารที่มี Collagen สูง) มีโมเลกุลขนาดใหญ่มากจนดูดซึมผ่านลำไส้ได้น้อยมาก ร่างกายจะย่อยสลายเป็น Amino Acid ทั่วไปก่อน
Collagen Peptide (Hydrolyzed Collagen) คือ Collagen ที่ผ่านกระบวนการ hydrolysis แล้ว ทำให้โมเลกุลเล็กลงมาก ดูดซึมผ่านลำไส้เข้าสู่กระแสเลือดได้โดยตรง
Dipeptide, Tripeptide, และ Hydrolyzed Collagen ต่างกันอย่างไร?
| ชนิด | ขนาด | การดูดซึม | ราคา |
|---|---|---|---|
| Collagen Dipeptide (Pro-Hyp) | เล็กที่สุด (2 AA) | ดูดซึมเร็วที่สุด ผ่าน transporter โดยตรง | สูงสุด |
| Collagen Tripeptide (Gly-Pro-Hyp) | เล็กมาก (3 AA) | ดูดซึมได้ดีมาก | สูง |
| Hydrolyzed Collagen ทั่วไป | ปานกลาง (3,000-5,000 Da) | ดี แต่ต้องย่อยบางส่วน | ปานกลาง |
งานวิจัย: การศึกษาใน Journal of Agricultural and Food Chemistry (2018) พบว่า Dipeptide Pro-Hyp ปรากฏในกระแสเลือดสูงสุดภายใน 1-2 ชั่วโมงหลังรับประทาน และกระตุ้นการสังเคราะห์ Collagen ในผิวหนังได้โดยตรง
กิน Collagen ตอนไหนดีที่สุด?
นี่คือคำถามที่ถามมากที่สุด คำตอบตรงๆ คือ เวลาไม่สำคัญเท่าความสม่ำเสมอ แต่ถ้าต้องการ optimize:
- ก่อนนอน — ร่างกายซ่อมแซมและสร้าง Collagen ใหม่ระหว่างนอนหลับ Growth Hormone หลั่งสูงสุดช่วง 11 PM - 2 AM การกิน Collagen ก่อนนอนอาจช่วยให้ร่างกายมีวัตถุดิบพร้อม
- หลังออกกำลังกาย — ช่วงที่ร่างกาย anabolic สูง ดูดซึมได้ดี
- ตอนเช้าก่อนอาหาร — กระเพาะว่าง อาจดูดซึมเร็วกว่า แต่งานวิจัยยังไม่ชัดเจน
สิ่งที่ต้องกินร่วมกับ Collagen เพื่อผลที่ดีที่สุด
- Vitamin C — จำเป็นสำหรับการสังเคราะห์ Collagen ในร่างกาย ขาด Vitamin C ร่างกายสร้าง Collagen ไม่ได้แม้จะกิน Collagen มากแค่ไหน
- Zinc — cofactor สำคัญในการสังเคราะห์ Collagen
- Copper — ช่วย crosslink Collagen ให้แข็งแรง
- Vitamin D — ช่วยดูดซึม Calcium และสนับสนุนการสร้างกระดูก
Marine vs Bovine Collagen เลือกอะไร?
Marine Collagen (จากปลา): ส่วนใหญ่เป็น Type I และ Type III ดูดซึมได้เร็วกว่าเพราะโมเลกุลเล็กกว่า (ประมาณ 500 Da) เหมาะสำหรับเป้าหมายผิวหนัง ไม่เหมาะกับผู้แพ้อาหารทะเล
Bovine Collagen (จากวัว): มีทั้ง Type I และ Type III เช่นกัน แต่เพิ่ม Type II ด้วย ดีกว่าสำหรับสุขภาพข้อ ราคาถูกกว่า Marine